Trong 12 con giáp, rồng là con vật duy nhất không có thật, nhưng lại có vị trí đặc biệt trong văn hóa, tín ngưỡng, tâm linh của người Việt Nam.
 

Ảnh: Báo Phú Yên

 
Rồng là biểu hiện linh thiêng của sức mạnh thần kỳ, của bản lĩnh hiên ngang, khí phách xung thiên, của sự thăng hoa tuyệt mỹ. Hình tượng rồng còn gắn liền với truyền thuyết cội nguồn “Con Rồng cháu Tiên” đầy tự hào của dân tộc... Vòng quay thời gian 12 con giáp nay dừng ở năm con rồng, nhiều người lại kỳ vọng, sức mạnh của rồng sẽ mang lại những vận hội mới cho người dân và đất nước, cho sự hiện hữu của kỳ tích "cá chép hóa rồng", "cá chép vượt vũ môn"...
 
Trong khuôn viên của khu thành cổ Sơn Tây có một vị trí trang trọng được dành để trưng bày đôi rồng tre của ông Nguyễn Hồng Khôi ở đội 5, phường Trung Hưng, thị xã Sơn Tây, Hà Nội. Dịp năm mới, khi các cháu nội ngoại của ông từ Đà Nẵng ra ăn Tết với ông bà, ông Khôi lại tranh thủ ngày đầu xuân đưa các cháu đến đây và giải thích cho các cháu nhiều hơn về hình tượng rồng cũng như lý do mà ông đã dành 12 năm đi khắp các vùng quê sưu tầm những gốc tre có hình 12 con giáp. Có một điều cũng khá đặc biệt khui trong 4 người cháu của ông, có 2 em sinh năm con rồng.
 
Ông Nguyễn Hồng Khôi chia sẻ: “Rồng nó bay lên, thân của nó bao giờ cũng ngoắt lên, cái đầu không bao giờ cúi xuống. Cho nên trong 12 con giáp thì con rồng luôn là con cao thượng nhất. Người ta quý nó, tôn trọng nó nhiều nhất và nó có hướng tương lai, đi lên hơn”.
 
Rồng Việt Nam là biểu tượng toàn thiện - hạnh phúc - an hòa - văn hiến, khác rồng phương Tây là một dã thú, quái vật có cánh biểu tượng cái ác. Theo nhà nghiên cứu văn hóa Mai Thanh Sơn, hình tượng rồng đã bén rễ trong đời sống của cư dân nông nghiệp lúa nước từ nền văn hóa Đông Sơn, trước khi nó được các vương triều phong kiến chọn trở thành biểu tượng của quyền uy thiên tử. Và vì thế người dân luôn xem rồng Việt là một vị Phúc Thần, kết tinh của Đất và Nước, rồi trả nghĩa cho Đất - Nước bằng cách tạo nên mưa gió thuận hòa, cho những vụ mùa bội thu.
 
Nhà nghiên cứu văn hóa Mai Thanh Sơn cho biết, bản thân con rồng không có thật nhưng nó lại là biểu tượng gắn với những con vật có thật như cá chép, cá sấu - sống dưới nước, gắn với nước. Khi cá chép hay cá sấu gặp mưa vào mùa nước nổi thì như là gặp một vị cứu tinh. Cá chép đã là biểu tượng của sự bền bỉ và khi cá chép vượt vũ môn thể hiện quyết tâm vượt khó, vươn lên.
 
Nói về hình tượng rồng, Giáo sư Vũ Khiêu chia sẻ ông có làm đôi câu đối về thế rồng bay, có nghĩa là chúng ta đang bước vào năm rồng đầy khí thế. Chúng ta tin tưởng năm mới sẽ là năm rồng bay, nghĩa là chúng ta sẽ vượt qua mọi khó khăn, thử thách đặt ra với nhân loại và dân tộc ta - một dân tộc đầy lạc quan, lúc nào cũng vươn lên với sức mạnh của rồng.

Theo VTV