(QNĐT)- Thùng… thùng… thùng! Tiếng trống của ông Nguyễn Quá, trưởng vạn chài Nước Ngọt vang khắp làng biển báo hiệu mùa xuân đã về. Vạn chài này có câu chuyện khá huyền bí về Nam Hải Đại Tướng Quân.

 *CẦU ÔNG NAM HẢI

Tại Đình làng thuộc Vạn Chài Nước Ngọt thuộc xóm Hải Hòa thôn Thanh Thủy xã Bình Hải huyện Bình Sơn tỉnh Quảng Ngãi, tiếng trống vang xa khắp nơi. Trong âm thanh đó, câu chuyện về một làng chài nhỏ hiện ra trong ngày xuân. “Trong lăng thờ này có bộ xương cá ông lớn nhất Việt Nam”, ông Nguyễn Quá, trưởng vạn khẳng định.  

Mảnh đạn găm vào chiếc quạt trước bàn thờ.

Vạn chài Nước Ngọt có điều gì đó thật huyền bí. Theo phong tục, các làng chài khác cho con cháu nhìn bộ xương cá ông. Còn tại vạn chài này thì ngược lại, xương cốt cá ông được bỏ trong một thùng gỗ to như chiếc xe khách và đóng kín mít. Cả làng, chưa ai từng thấy xương cốt ông. Tuy nhiên, có một lần, thùng xương cốt bị bịch một góc, ông trưởng vạn há hốc miệng kinh ngạc. Bởi khúc xương sườn của cá ông to đến mức một người ôm không xuể.

Trong lăng thờ, hai thùng xương cá ông đặt trước bàn thờ. Vì sao có tới 2 ông? Chủ vạn giải thích, mấy trăm năm trước, cá ông khổng lồ trôi vào chết, cả làng mai táng. Thời gian sau, có một người trên miền núi chạy xuống, tóc tai rũ rượi thốt lên: “Mai mốt bà sẽ thác vô đây với ông”.

Chuyện người điên từ trên núi xuống làng nói chuyện cá ông hóa ra lại linh nghiệm. Vài hôm sau, cá bà vào nằm chết trước đền thờ. Người dân làm lễ chôn cất, sau đó đặt xương bà ngay bên cạnh cốt của ông.

Khắp ngôi đình nham nhở những vết đạn. Ông trưởng vạn chỉ vào một vết đạn găm trên tấm bình phong gắn trước bàn thờ, một vết đạn xén đứt chiếc quạt gỗ đặt trước bàn thờ. Thời chiến tranh, tàu của địch phát hiện ngôi đình nằm chênh vênh trên rẻo cát, trong đình khói bay nghi ngút nên đã nhiều lần nã pháo. Tuy nhiên, chưa bao giờ đạn bắn sập được ngôi đình này, dù những ngôi nhà gần đó đều tan tành.

Theo phong tục của làng biển, cá ông (cá voi) là mảnh pháp y của Bồ Tát ném xuống biển Đông Hải để cứu giúp dân lành. Nhiều ngư dân bị nạn đã được cá cứu vào bờ. Thời bị vua Quang Trung truy đuổi, Nguyễn Ánh chạy ra biển gặp bão suýt chết nhưng được cá ông cứu vớt. Sau khi lên ngôi, Nguyễn Ánh nhớ ơn và phong tước vị Nam Hải Đại Tướng quân.

* VỮNG TÂM RA KHƠI

Hỏi đường xuống xóm Hải Hòa, thôn Thanh Thủy, có nhiều người không biết hoặc chưa từng đặt chân đến, dù làng biển Hải Hòa nằm tại một địa phương thuộc khu kinh tế Dung Quất.

Lý do, làng chài Hải Hòa nằm lọt thỏm ở ngoài một ghành biển. Mùa nước ngùn ngụt cát, mùa mưa bùn lầy. Chính vì vậy, câu chuyện về thần Nam Hải Đại Tướng quân to nhất nước tại ngôi làng này càng trở nên huyền bí hơn bao giờ hết.

Xóm Hải Hòa là một bãi ngang. Không có bến neo đậu tàu thuyền, hàng trăm năm rồi, làng chài nhỏ này mưu sinh bằng thúng. Hơn 200 hộ dân ra khơi trên 200 chiếc thúng chèo. Cuộc sống của ngư dân không giàu, nhưng cũng không đến nỗi thiếu. Họ chỉ có một con đường, đó là vươn ra biển. Khi bị nạn thì họ lại chạy tới cầu xin ông Nam Hải.

Một trong hai chiếc thùng khổng lồ đựng xương cá ông

Trong ngôi đình còn lưu giữ sắc phong của các đời vua. Người dân trong làng còn truyền khẩu câu chuyện vua nhà Nguyễn đi kinh lý và ghé qua làng chài. Thương dân làng chài thiếu nước ngọt, vua đã ban cho chỗ đào giếng. Mấy trăm năm rồi, nguồn nước ngọt đã giúp dân làng chài qua khỏi cơn khát.

Một năm đánh bắt, cuối năm, ngư dân trong làng tổ chức lễ hội cầu ngư và cúng ông Nam Hải Đại Tướng quân. Trên bàn thờ đặt 2 con heo, một cho ông Nam Hải, một cho ông bà. Những cụ già đầu đội khăn đóng, mặc áo choàng xanh kính cẩn nhắc lại công đức của ông Nam Hải đối với ngư dân, gởi gắm mong muốn về sự bình an cho mọi nhà. Trong lễ hội có hát múa bả trạo và các lễ tục cầu cho quốc thái dân an, nông đắc tài, ngư đắc lợi, nhà nhà bình an.

“Thanh Thủy Thôn, Nước Ngọt Vạn, kiêm vì tín chủ, chủ vạn cùng toàn dân lo lễ dỗ ông Nam Hải Đại tướng quân để cầu cho ngư dân làm ăn thuận lợi…”. Tại lăng thờ Cá Ông của thôn Thanh Thủy, ông trưởng vạn kính cẩn thắp hương quay ra biển vái tiên linh của biển cả. Mùa xuân mới lại đến, lời nguyện của ông như như tiếp thêm sức mạnh siêu nhiên để trai tráng trong làng ra khơi bám biển.

                                                      LÊ VĂN CHƯƠNG