(QNĐT)- Trưa mùng 4 Tết Nhâm Thìn –  2012, đảo Lý Sơn trở nên náo nhiệt, rộn ràng lbởi những hồi trống giục mở hội đua thuyền truyền thống đầu xuân. Khi tiếng trống vang lên, già  trẻ gái trai trong làng đều gác lại mọi công việc, tất bật đến dự xem, cổ vũ cho lễ hội truyền thống độc đáo mang đậm nét văn hóa tâm linh của quê hương hùng binh Hoàng Sa này…

Những tia nắng ấm áp đầu xuân xua tan đi cái giá  rét của mùa đông xứ đảo. Đó cũng là tín hiệu vui cho ngày đầu tiên diễn ra lễ hội đua thuyền truyền thống đầu xuân của Lý Sơn. Không ai bảo ai, nhưng hàng ngàn người dân đảo, khách thập phương đều có mặt đông đủ trước khán đài hành lễ.

Trước khi thuyền đua xuất phát, nghi lễ cúng thần linh tiên tổ được các cụ cao niên ở đây tổ chức rất bài bản. Trong trang phục áo dài khăn đóng, các cụ lật giở lời khẩn cầu trong những trang chép tay bằng chữ Hán Nôm của tiền hiền để lại cùng nhau khẩn cầu cho mùa lễ hội đông vui, con cháu sum vầy.  Trên hết là cầu mong cho dân làng một năm làm ăn gặp nhiều may mắn, con cái đỗ đạt.

Khi lời khẩn cầu vừa dứt, một hồi trống lệnh vang lên. 4 đội thuyền đua gồm Long, Lân, Quy, Phụng đứng trước phao tiêu chờ lệnh xuất phát. Dù là lễ hội truyền thống, nhưng sự tranh tài quyết liệt  đến ngẹt thở. Tiếng hò vang, cổ vũ của hàng ngàn khán giả dọc bờ biển làm cho không khí ngày hội trở nên tưng bừng, rộn rã.

Hội đua là để tranh tài. Thế nhưng không khí hội đua thuyền truyền thống ở huyện đảo Lý Sơn không chỉ có vậy. Đó còn là hoạt động văn hóa nhằm tỏ lòng tri ân các vị thần linh; các tiền hiền đã có công khai khẩn lập vùng, mở cõi; các hùng binh Hoàng Sa một thời hy sinh khi vâng lệnh vua đi cắm mốc, dựng bia chủ quyền trên quần đảo Hoàng Sa thân yêu…

Bởi vậy, dù thắng – thua, lòng người đến dự, cổ  vỗ cho lễ hội đều hoan hỉ ra về. Những chàng trai “đinh” lực lưỡng cầm chèo trên con thuyền đua độc đáo, lưng áo đẫm mồ hôi khi kết thúc chặng đua. Tất cả họ đều vì một lễ hội truyền thống độc đáo của ngư dân miền biển. Với chỉ một tâm niệm, đội thắng sẽ được thần linh đất trời ban thưởng nhiều may mắn hơn trong 365 ngày năm Nhâm Thìn.

Ở đảo Lý Sơn, lễ hội đua thuyền còn là sợi dây vô hình gắn kết tình làng nghĩa xóm. Đời thường có thể xảy ra xích mích, nhưng hễ có hội đua thuyền nhà nhà lại rủ nhau xuống bến để kịp giờ xem. Tiếng vỗ tay reo hò cổ vũ đã xóa tan đi hiềm khích ngày thường, hòa nhịp nghĩa xóm làng, tình quê hương, cùng nhau chung tay xây dựng hòn đảo tiền tiêu ngày càng cường thịnh.
 

Cảm nhận về nét độc đáo của lễ hội đua thuyền truyền thống của Lý Sơn, anh Nguyễn Đình Tấn, quê ở TP Quảng Ngãi đến dự, cổ vũ hội đua, cho biết: “Ở lễ hội này tôi chỉ cảm nhận được tình cảm giữa con người với con người, lòng tự trọng dân tộc và tinh thần tự nguyện gìn giữ lễ hội của người dân đất đảo. Ở đây không có sự tranh đua vì giải thưởng. Người xem nhìn vào lễ hội để thấy được sức mạnh của người dân quê mình”.

Còn  đối với các vị cao niên, cố cựu ở  đảo, lễ hội còn là niềm tự hào đã  ăn sâu vào tiềm thức, như máu thịt, như hơi thở. Mở hội đua thuyền truyền thống trên đảo Lý Sơn còn là động lực thúc đẩy nhân dân đoàn kết, gắn bó, sẻ chia vì sự trường tồn vĩnh cửu của mảnh đất nơi đầu sóng mà triệu triệu trái tim đang hướng về từng phút từng giây.

Biển ngàn năm vẫn là biển. Vì thế, lễ hội  đua thuyền của người dân hòn đảo giữa biển khơi này ngàn năm vẫn còn mãi để giữ cho quê hương Lý Sơn một nét rất riêng, xây nên một sức mạnh trường tồn, góp phần giữ vững chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

                                                BÀI, ẢNH: THANH NHỊ