---

(QNg)- Báo cáo với đoàn Giám sát của Ủy ban Tài chính-Ngân sách Quốc hội về tình hình giải ngân nguồn vốn trái phiếu Chính phủ mới đây, Sở Kế hoạch – Đầu tư cung cấp một thông tin rất đáng để suy ngẫm. Đó là một số nhà thầu đã không dám ứng vốn để triển khai thi công công trình. Nhà thầu thừa tiền chăng? Chắc chắn là không rồi.

Vì không có nhà thầu nào mà thấy tiền lại lắc đầu từ chối cả. Chẳng qua là vì nếu ứng vốn mà không triển khai thi công công trình, thì chẳng khác nào rước nợ vào người. Nguyên nhân được nêu ra là có rất nhiều dự án, dù đã khởi công động thổ hết sức rầm rộ khá lâu, nhưng công tác giải phóng mặt bằng thì rất ì ạch, nên nhà thầu không thể nào triển khai thi công được. Không thi công được nên nhà thầu không dám ứng vốn là vì thế. Đến cuối năm nay một số công trình sử dụng vốn trái phiếu Chính phủ có thể sẽ phải trả lại cho Nhà nước, vì đã quá thời hạn quy định. Đây quả là điều thật đáng tiếc với một tỉnh mà cơ sở hạ tầng còn quá xập xệ, rất cần nguồn vốn để xây dựng như Quảng Ngãi. Vậy lỗi này do đâu?

Trước hết là do công tác giải phóng mặt bằng ở các địa phương có công trình sắp triển khai thi công ấy quá kém. Việc áp giá đền bù triển khai chậm chạp, do cán bộ thực thi nhiệm vụ vừa thiếu vừa yếu. Công tác vận động quần chúng của những địa phương đó cũng không được tốt, nên sự tự giác của người dân gần như không có. Người dân thì lúc nào cũng đòi bồi thường ở mức cao nhất, còn cán bộ áp giá đền bù thì luôn chọn giải pháp an toàn, nghĩa là làm sao đó để số tiền đền bù không vượt quá “khung” quy định, lại vừa không mất lòng dân. Mâu thuẫn này luôn là đề tài nóng trong công tác giải phóng mặt bằng từ nhiều năm qua, nhưng vẫn chưa tìm ra lời giải. Cũng có một vài địa phương đã tìm được tiếng nói chung giữa người dân có tài sản buộc phải nhường cho công trình với ban đền bù giải phóng mặt bằng, song khi đã có tiếng nói chung ấy rồi thì mùa mưa ập đến, triển khai thi công không được, dẫn đến trễ thời hạn quy định. Lâu nay dư luận hay đặt câu hỏi vì sao mùa nắng không thi công, mà khi mưa xuống thì mới triển khai chính là vì những lý do vừa nêu.

Do chủ đầu tư không giao mặt bằng, nên nhiều nhà thầu dở khóc dở cười. Vốn không dám ứng nhưng khi nhận được mặt bằng rồi thì phải vắt chân lên cổ mà chạy cho kịp ngày bàn giao công trình. Không ít những công trình mà chất lượng của nó “có vấn đề” một phần là do những nguyên nhân vừa kể.

Có một thực tế rất phi lý đã và đang diễn ra hiện nay, đó là người dân vừa muốn có công trình được triển khai ngay trên quê mình, nhưng không chịu hy sinh bất cứ thứ gì dù chỉ là một ngọn cỏ nếu như công trình ấy cần một chút hy sinh của họ. Ai cũng muốn đường phố ngang qua nhà mình thật to, nhưng chẳng ai chịu nhường một milimét đất nào cả! Suy cho cùng, tiền Nhà nước tức là tiền của dân, chứ chả phải tiền từ trên trời rơi xuống.

Tiền có đó, công trình cũng đã được phê duyệt nhưng không thi công được, vốn không dám ứng, đó là một nghịch lý đáng buồn.